Cerflun Steve Jones MBE

Anrhydedd i'r Arwr Rhedeg Steve Jones gyda Cherflun yng Nglynebwy

Dadorchuddiwyd cerflun dur o un o arwyr chwaraeon mwyaf Cymru, Steve Jones MBE, OLY a Rhyddfreiniwr Blaenau Gwent, gan y dyn ei hun yng Nglynebwy heddiw.

Mae'r cerflun yn coffáu cyflawniadau chwedlonol yr athletwr ac fe'i dadorchuddiwyd ym mhresenoldeb cymuned falch; urddasogion lleol a chenedlaethol; enwau blaenllaw o fyd rhedeg; sefydliadau chwaraeon Cymru; plant a phobl ifanc a chynrychiolwyr o'r RAF a Chadetiaid ATC lleol.

Roedd Steve yn rhan o Sgwadron Glynebwy 1158 Glynebwy, a roddodd y cyfle iddo arddangos ei ddoniau am y tro cyntaf. Yn ddiweddarach aeth ymlaen i wasanaethu yn yr Awyrlu Brenhinol, gan gyfuno ei fywyd milwrol a'i yrfa athletau oedd yn blodeuo, gan redeg yn aml yn gwisgo fest yr RAF.

Darllenodd ffrind da i Steve, Kelvin Smith, ei gerdd gyffrous ‘Because you are our Legend’ i’r dorf a chanodd Côr Meibion Beaufort ddwy gân, cyn arwain y dorf yn yr Anthem Genedlaethol ‘Hen Wlad Fy Nhadau’.

Mae’r cerflun, a grëwyd gan yr artist Tim Ward, yn cyfleu ystum eiconig Steve o’i fuddugoliaeth a dorrodd record ym Marathon Chicago ym 1984 – eiliad a ysgythrodd ei enw i hanes athletaidd byd-eang.

Dywedodd Steve, yn llawn emosiwn:

“Mae hi wastad yn hyfryd dod adref, ond roedd yr amser hwn yn arbennig iawn. Pwy fyddai wedi meddwl, pan adawais i Lynebwy ar Chwefror 19eg 1974 fel bachgen 18 oed i ymuno â’r Llu Awyr Brenhinol gydag ychydig bach o brofiad rhedeg, y byddai hyn yn cael ei feithrin a’i ddatblygu’n rhan mor enfawr o fy mywyd. Mae fy nghyflawniadau nid yn unig yn siarad am y gwaith a’r hyfforddiant a wnes i a fy hyfforddwyr i’m camp, ond maent hefyd yn adlewyrchiad mawr o ble rwy’n dod. Fe wnaeth tyfu i fyny yng Nglynebwy, ac yn enwedig Hilltop, fy nghreu a’m mowldio i fod y person a’r athletwr a ddeuthum, ac ni fyddaf byth yn anghofio hynny. Felly, i ddyfynnu’r cawr, Michael Foot, bob tro y byddwn yn gwisgo pâr o esgidiau rhedeg, lle bynnag yr oeddwn o gwmpas y byd, nid yn unig roeddwn yn cynrychioli fy ngwlad Cymru ond hefyd Glynebwy.

Mae'n debyg mai heddiw yw un o ddyddiau mwyaf rhyfeddol fy mywyd. Wrth imi ymdrechu i anrhydeddu Glynebwy a Hilltop, dw i mor hapus bod Blaenau Gwent a Glynebwy yn arbennig yn anrhydeddu’r bachgen ifanc o Hilltop a lwyddodd. Diolch, Diolch, Diolch.”

Mae Steve, a ddathlodd ei ben-blwydd yn 70 oed yn ddiweddar, yn ymweld o'i gartref yn Colorado, UDA. Ar ôl y dadorchuddio cymerodd ran yn ‘An Audience with Steve Jones – Celebrating Local Greatness’, digwyddiad yn myfyrio ar fywyd a gyrfa hynod bwysig.

Ar ddiwedd y dydd, cyflwynwyd sgrôl Rhyddid Bwrdeistref Sirol Blaenau Gwent yn swyddogol i Steve gan Aelod Llywyddol Cyngor Blaenau Gwent, y Cynghorydd Chris Smith.

Mae’r dathliad hwn o Steve yn ganlyniad partneriaeth rhwng Cyngor Blaenau Gwent, Clwb Rhedeg Parc Bryn Bach, ac Ymddiriedolaeth Hamdden Aneurin, gyda chefnogaeth gan gyllido torfol a Chronfa Ffyniant Gyffredin Llywodraeth y DU.

Mae etifeddiaeth Steve Jones yn parhau i ysbrydoli cenedlaethau. Mae ei fuddugoliaethau yn cynnwys buddugoliaethau ym Marathons Chicago a Llundain, ac mae ei restr lawn o lwyddiannau i’w gweld yma: https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_Jones_(runner)

Roedd y llynedd yn nodi 40 mlynedd ers iddo ennill record byd yn Chicago, ac roedd mis Ebrill eleni yn nodi 40 mlynedd ers ei fuddugoliaeth ym Marathon Llundain.